Obecnie coraz więcej mówi się o zagrożeniach psychofizycznych w środowisku pracy. Współczesne podejście do bezpieczeństwa i higieny pracy wykracza daleko poza ocenę zagrożeń związanych z hałasem, pracą przy monitorze ekranowym czy czynnikami biologicznymi. Coraz większą uwagę poświęca się również organizacji pracy, obciążeniu psychicznemu pracowników oraz wpływowi przewlekłego stresu na ich zdrowie i bezpieczeństwo.
W placówkach medycznych zagadnienie to nabiera szczególnego znaczenia. Rejestratorki medyczne każdego dnia funkcjonują w środowisku wymagającym nieustannej koncentracji, podejmowania szybkich decyzji, kontaktu z pacjentami znajdującymi się często w trudnej sytuacji zdrowotnej oraz jednoczesnego wykonywania wielu czynności. Długotrwałe przeciążenie psychiczne może prowadzić nie tylko do pogorszenia samopoczucia pracownika, ale również do wzrostu liczby błędów organizacyjnych, pogorszenia jakości obsługi pacjentów czy zwiększonego ryzyka wypalenia zawodowego.
Z perspektywy pracodawcy oznacza to, że troska o dobrostan psychiczny personelu nie jest wyłącznie elementem budowania dobrej atmosfery w zespole. Jest również jednym z działań profilaktycznych wpisujących się w obowiązek zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz ograniczania ryzyka zawodowego.
Jednym z najważniejszych elementów skutecznej profilaktyki jest umiejętność rozpoznawania pierwszych sygnałów przeciążenia psychicznego.
Często na pierwszy rzut oka wszystko wydaje się funkcjonować bez zarzutu. Telefon jest odbierany, pacjenci są obsługiwani, a dokumentacja administracyjna prowadzona na bieżąco. Z perspektywy właściciela lub menedżera placówki medycznej może się wydawać, że zespół rejestracji dobrze wykonuje swoją pracę. Jednak wbrew pozorom wypalenie zawodowe nie zaczyna się w momencie złożenia wypowiedzenia ani długotrwałego zwolnienia lekarskiego. Znacznie wcześniej pojawiają się subtelne zmiany w zachowaniu pracownika, które odpowiednio wcześnie zauważone, mogą stać się impulsem do rozmowy i wprowadzenia zmian organizacyjnych.
Poniżej przedstawiamy dziesięć sygnałów, które mogą świadczyć o tym, że rejestratorka medyczna zaczyna odczuwać skutki przewlekłego przeciążenia psychicznego. Warto pamiętać, że pojedynczy objaw nie musi oznaczać problemu. Jednak ich współwystępowanie powinno skłonić pracodawcę lub menedżera do przyjrzenia się organizacji pracy i zastanowienia się, czy obecne warunki rzeczywiście sprzyjają bezpiecznemu wykonywaniu obowiązków.
1. Coraz częstsze pomyłki
Każdemu zdarzają się błędy. Jeśli jednak pracownik, który dotychczas był dokładny i skrupulatny, zaczyna coraz częściej mylić godziny wizyt, wpisywać nieprawidłowe dane pacjentów czy przeoczać skierowania, warto zastanowić się nad przyczyną.
Bardzo często nie wynika to z braku wiedzy, ale z przeciążenia poznawczego. Mózg, który przez wiele godzin/tygodni/miesięcy funkcjonuje pod presją czasu i nieustannie przełącza uwagę pomiędzy kolejnymi zadaniami, zaczyna popełniać coraz więcej drobnych błędów. To naturalna reakcja organizmu, a nie dowód na niekompetencję pracownika.
2. Trudności z koncentracją
Czy zdarza się, że Twoja rejestratorka medyczna zapomina, co miała zrobić, albo prosi o powtórzenie informacji, mimo że chwilę wcześniej jej słuchała?
Problemy z koncentracją są jednym z pierwszych objawów przeciążenia psychicznego. Nadmiar bodźców sprawia, że coraz trudniej utrzymać uwagę na jednej czynności. W praktyce oznacza to wolniejsze wykonywanie obowiązków, częstsze pomyłki i konieczność wielokrotnego sprawdzania tych samych informacji.
3. Drażliwość i spadek cierpliwości
Osoba, która jeszcze kilka miesięcy temu z uśmiechem rozwiązywała trudne sytuacje, zaczyna reagować zniecierpliwieniem na pytania pacjentów lub prośby współpracowników.
Nie oznacza to, że nagle przestała lubić swoją pracę. Znacznie częściej jest to efekt długotrwałego funkcjonowania pod napięciem. Kiedy zasoby psychiczne są wyczerpane, nawet niewielki problem może wywołać silną reakcję emocjonalną.
4. Wycofanie z życia zespołu
Przeciążenie nie zawsze objawia się zdenerwowaniem. Czasami jest wręcz odwrotnie.
Pracownik przestaje angażować się w rozmowy, nie zgłasza pomysłów, unika wspólnych przerw i ogranicza kontakty z zespołem do absolutnego minimum. Coraz częściej wykonuje wyłącznie swoje obowiązki i nie ma energii na nic więcej. Takie wycofanie bywa jednym z pierwszych etapów rozwijającego się wypalenia zawodowego.
5. Chroniczne zmęczenie
Zmęczenie po intensywnym dniu pracy jest czymś naturalnym. Niepokój powinien pojawić się wtedy, gdy pracownik mówi, że jest zmęczony praktycznie cały czas.
Weekend nie przynosi regeneracji, urlop nie poprawia samopoczucia, a każdy kolejny poniedziałek wydaje się coraz trudniejszy. Organizm przestaje skutecznie odpoczywać, ponieważ pozostaje w stanie przewlekłego napięcia.
6. Coraz częstsze nieobecności
Przeciążenie psychiczne nie zawsze prowadzi od razu do długotrwałego zwolnienia lekarskiego. Częściej zaczyna się od pojedynczych dni nieobecności, częstszych wizyt u lekarza czy wykorzystywania urlopu na regenerację.
Zdarza się również, że pracownik przychodzi do pracy mimo złego samopoczucia, ale jego efektywność znacząco spada. W obu przypadkach warto zastanowić się, czy przyczyną nie jest narastające przeciążenie.
7. Trudności z podejmowaniem decyzji
Doświadczona rejestratorka medyczna zazwyczaj wiele decyzji podejmuje automatycznie. Jeśli nagle zaczyna pytać o sprawy, które wcześniej nie sprawiały jej trudności, lub obawia się samodzielnie rozwiązywać nawet proste sytuacje, może to świadczyć o wyczerpaniu psychicznym.
Przeciążony mózg stara się ograniczać odpowiedzialność za kolejne decyzje, ponieważ każda z nich wymaga dodatkowego wysiłku.
8. Zmiana nastawienia do pacjentów
Jednym z najbardziej charakterystycznych sygnałów jest zmiana sposobu mówienia o pacjentach.
Coraz częściej pojawiają się stwierdzenia, że „wszyscy są roszczeniowi”, „ciągle mają pretensje” albo „z nikim nie da się normalnie rozmawiać”.
Oczywiście trudne sytuacje z pacjentami zdarzają się w każdej placówce. Jeśli jednak negatywne nastawienie zaczyna dotyczyć niemal wszystkich kontaktów, warto potraktować to jako sygnał ostrzegawczy. Może on świadczyć o wyczerpaniu emocjonalnym, a nie o zmianie charakteru pracownika.
9. Organizm zaczyna wysyłać sygnały
Przewlekły stres bardzo często objawia się nie tylko pogorszeniem samopoczucia, ale również dolegliwościami fizycznymi.
Nawracające bóle głowy, napięcie karku i barków, problemy ze snem, kołatanie serca czy dolegliwości ze strony układu pokarmowego mogą być konsekwencją długotrwałego przeciążenia psychicznego. Warto pamiętać, że organizm często sygnalizuje problem znacznie wcześniej, niż zrobi to sam pracownik.
10. Praca przestaje dawać satysfakcję
To chyba najbardziej niepokojący sygnał.
Osoba, która jeszcze niedawno z zaangażowaniem wykonywała swoje obowiązki, zaczyna mówić, że „już jej się nie chce”, „nic się tu nie zmieni” albo „szuka czegoś innego”.
Warto pamiętać, że decyzja o odejściu z pracy bardzo rzadko zapada z dnia na dzień. Najczęściej jest poprzedzona miesiącami narastającego zmęczenia, frustracji i poczucia, że mimo ogromnego wysiłku sytuacja nie ulega poprawie.
Nie czekaj, aż pojawi się wypowiedzenie
Największym błędem jest reagowanie dopiero wtedy, gdy pracownik informuje o odejściu z pracy lub trafia na długotrwałe zwolnienie lekarskie. W zdecydowanej większości przypadków sygnały ostrzegawcze pojawiają się znacznie wcześniej.
Rolą menedżera placówki medycznej nie jest diagnozowanie problemów zdrowotnych pracownika, ale uważna obserwacja zespołu i tworzenie warunków, w których pracownicy nie będą bali się powiedzieć, że zaczynają odczuwać przeciążenie. Często wystarczy rozmowa, zmiana organizacji pracy czy lepszy podział obowiązków, aby zapobiec dalszemu pogłębianiu się problemu.
Dobra praktyka od Medicine Up
Przynajmniej raz w miesiącu zadaj zespołowi pytanie:
„Co w ostatnich tygodniach najbardziej utrudniało Ci pracę?”
Nie pytaj od razu o stres czy wypalenie zawodowe. Zapytaj o codzienność. Bardzo często odpowiedzi będą dotyczyły nie relacji w zespole, ale organizacji pracy, czyli np. zbyt wielu telefonów, niejasnych procedur czy konieczności jednoczesnej obsługi kilku spraw. To właśnie takie informacje pozwalają wprowadzać zmiany na szczeblu menedżerskim, zanim przeciążenie przerodzi się w wypalenie zawodowe.
Podsumowanie
Pojedynczy objaw nie musi oznaczać przeciążenia psychicznego. Jeżeli jednak kilka z opisanych sygnałów zaczyna pojawiać się jednocześnie, warto potraktować je jako impuls do rozmowy i analizy organizacji pracy. W wielu przypadkach problem nie leży bowiem w pracowniku, lecz w sposobie funkcjonowania rejestracji.
Dbanie o dobrostan rejestratorek medycznych nie jest wyłącznie elementem budowania dobrej atmosfery w pracy. To również inwestycja w bezpieczeństwo pacjentów, jakość obsługi oraz stabilność całego zespołu. Im wcześniej uda się zauważyć pierwsze sygnały przeciążenia i zareagować zmianami organizacyjnymi, tym większa szansa, że nie dojdzie do wypalenia zawodowego.
Jeśli interesuje Cię ten temat, może Cię zainteresować także szkolenie: BHP w ochronie zdrowia: jak dbać o bezpieczeństwo pracowników warto przeczytać także:Stres, hałas, pośpiech. BHP w pracy rejestratorki medycznej
#cykl_BHPwPLmed